KÜMELEME ANALİZİ İLE TURİZM VERİLERİNE GÖRE AKDENİZ ÜLKELERİNİN İNCELENMESİ

Turizm ekonomik anlamda, boş zaman ve tasarrufun nasıl kullanılabileceği ile ilgili ekonomik bir kararla başlayan ve yatırım, tüketim, istihdam, ihracat ve kamu gelirleri gibi ekonomik yönleri bulunan sosyo-ekonomik bir olaydır. Turizm sektörü en hızlı büyüyen sektörlerin başında gelmektedir. Ülkelerin milli gelirlerinin önemli bir bileşeni turizm gelirleridir. Turizm faaliyetlerindeki artış, turizm gelirlerini doğrudan artırırken istihdamın artışına, ödemeler bilançosunda olumlu etkiye ve dış ticaret açığının kapatılmasına da katkı sağlamaktadır. Turizm sektörünün verimliliği bakımından turizmin ülke ekonomileri için önemini anlamak rekabetin yoğun ve ekonomik koşulların ağır olduğu küresel dünyada çok büyük öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı dünya turizminde oldukça büyük bir paya sahip olan Akdeniz havzasındaki ülkelerin benzerliklerine göre sınıflandırılmasıdır. Akdeniz ülkeleri Türkiye’nin turizm alanındaki en güçlü rakipleridir. Yapılan birçok çalışma bu ülkelerin ekonomik büyümeleri ile turizm gelirlerinin pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, Dünya Ekonomik Forumu tarafından hazırlanan, Seyahat ve Turizm Kalkınma Endeksi ve bazı önemli turizm göstergeleri kullanılarak Akdeniz ülkeleri k-ortalamalar kümeleme analizi ile benzerliklerine göre sınıflandırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çalışmaya dahil edilen 18 Akdeniz ülkesi 2 kümede sınıflandırıldığında İtalya, Fransa ve İspanya 1.kümeyi oluştururken, diğer Akdeniz ülkeleri (Türkiye, Yunanistan, Sırbistan, Hırvatistan, Karadağ, Slovenya, Makedonya, Bosna Hersek, Arnavutluk, Lübnan, Kıbrıs, Malta, Mısır, Tunus, Fas, Portekiz) 2. kümeyi oluşturmuştur.

In economic terms, tourism is a socio-economic phenomenon that starts with an economic decision on how to use leisure time and savings and has economic aspects such as investment, consumption, employment, exports and public revenues. The tourism sector is one of the fastest growing sectors. Tourism revenues are an important component of the national income of countries. The increase in tourism activities directly increases tourism revenues and contributes to the increase in employment, positive impact on the balance of payments and closing the foreign trade deficit. Understanding the importance of tourism for national economies in terms of the productivity of the tourism sector is of great importance in a global world where competition is intense and economic conditions are severe. The aim of this study is to classify the countries in the Mediterranean basin, which have a large share in world tourism, according to their similarities. Mediterranean countries are Turkey's strongest competitors in the field of tourism. Many studies show that the economic growth of these countries is positively correlated with their tourism revenues. In this context, using the Travel and Tourism Development Index prepared by the World Economic Forum and some important tourism indicators, Mediterranean countries were classified according to their similarities by k-means clustering analysis. As a result of the analysis, the 18 Mediterranean countries included in the study were classified into 2 clusters, with Italy, France and Spain forming the 1st cluster, while the other Mediterranean countries (Turkey, Greece, Serbia, Croatia, Montenegro, Slovenia, Macedonia, Bosnia and Herzegovina, Albania, Lebanon, Cyprus, Malta, Egypt, Tunisia, Morocco, Portugal) formed the 2nd cluster.